Voordracht bij Starterslabo; foto door Dimitri Maes

Work - life

Bij "evenwicht", en zeker als dat woord valt in combinatie met "ondernemerschap", denken mensen gemakkelijk aan work life balance. Dat is natuurlijk een valse tegenstelling. Je werk is een deel van je leven, dus kan het niet afgewogen worden tegenover het leven. Als je niet tevreden bent in je werk, ben je niet tevreden in je leven.

Als tweede poging hebben mensen het dan over een evenwicht tussen werk en privé. De onderliggende veronderstelling is dan dat dit een Yin en Yang zou zijn, alsof het ene een noodzakelijk kwaad is en het ander voldoening geeft. Dat is een valse veronderstelling. Werk kan ook erg bevredigend zijn. Als dat niet zo is, kan je best van job veranderen. En familie houdt ook soms verplichtingen in die je geen energie geven. Denk bijvoorbeeld aan het nieuwjaarsbezoekje bij de schoonfamilie.

Life pie

Een populaire manier die coaches en loopbaanbegeleiders gebruiken om je eigen interne evenwichten te onderzoeken in de "life pie" of "life balance wheel". Hierbij worden een aantal deelgebieden van het leven voorgesteld op een cirkel. Voor elk deelgebied kleur je dan in hoe tevreden je bent met dat gebied. Deze oefening kan dienen om het gesprek met een coach op gang te brengen, of om zelf in de gaten te houden welk onderdeel van je leven je verwaarloost.

Google: Life balance wheel.

Allemaal D's

Als dat niet de evenwichten zijn die we in het oog moeten houden, welke dan wel? Er zijn veel ondernemers goeroes die zich laten inspireren door de titel van het boek Dromen Durven Doen, door Ben Tiggelaar. Om de zoveel tijd verzint iemand er nog een D bij, en dan wordt het een erg lange lijst:

Dromen, Durven, Denken, Doen, Doorzetten, Delen,...

Dat lijstje met D's helpt niet om evenwicht in je leven te krijgen. Dus gaan we schrappen. Laten we eens kijken naar deze twee woorden: Denken en Doen.

Denken en Doen

Denken en doen zijn strategie en tactiek. Strategie (denken) gaat over het plannen, de visie, dingen in vraag stellen, kiezen wat wel en wat niet, wijsheid, richting geven. Tactiek betekent dingen doen, vastpakken, uitvoeren, aan de kar trekken, operationeel bezig zijn, daadkracht.

Er is duidelijk een evenwicht nodig tussen denken en doen. Als je enkel bezig bent met plannen en richting geven, geraakt het werk niet klaar. Als je enkel operationeel werkt, weet je niet of je wel in de juiste dingen aan het doen bent. De twee zijn dus belangrijk, en het evenwicht tussen de twee ook. Wat nóg belangrijker is, is dat die twee van elkaar gescheiden blijven. Als je een stuk marketingtekst voor een product aan het schrijven bent, is het niet nuttig om je nog in je achterhoofd af te vragen of je dat product wel wil lanceren. Als je de muren van je winkel oranje aan het verven bent, heeft het geen zin om nog te overwegen of je voldoende zou hebben aan een webshop zonder fysieke winkel. Er zijn weinig dingen zo stresserend als 's morgens op je werk toekomen en niet weten wat je eerste en belangrijkste taak is.

Het is belangrijk dat je een apart moment (en misschien zelfs een aparte plaats?) hebt om strategische beslissingen te nemen om te beslissen wat je gaat doen. Als je helemaal klaar bent met die beslissingen, kan je met een gerust gemoed beginnen met de uitvoering van je beslissingen.

Hou het strategische Denken gescheiden van het operationele Doen.

Voordracht bij Starterslabo ← lees eerst deel 1

Denken, Voelen, Doen

Als we aan de tweedeling Denken en Doen een derde toevoegen: Voelen. Nu hebben we het trio Denken, Voelen en Doen. Voelen heeft te maken met de mensen rondom jou. De appreciatie voor je medewerkers, liefde voor de klanten, respect voor je leveranciers enzovoort. Zonder Voelen heb je een koud hard bedrijf dat draait op daadkracht, cijfers en kennis, maar zonder hart.

Denken, Voelen en Doen worden bij coaching en in de psychologie vaak samen genoemd. Soms met andere termen (hoofd, hart, buik). Mensen hebben een voorkeur voor één van deze drie: in een crisisituatie gaat een persoon naar zijn voorkeur, en de andere twee komen later (al is het soms erg snel erna). Wat doe je bij een auto-ongeluk? Sommige mensen gaan eerst handelen, en beseffen pas achteraf dat ze wel erg geschrokken waren. Sommige mensen bedenken eerst snel en rationeel wat er moet gebeuren. Sommige mensen moeten eerst hun emotie wegslikken voordat ze in actie komen. Wat ook je voorkeur, het is nuttig om die voorkeur te erkennen en voldoende ruimte te laten voor die voorkeur en ook voor de andere twee.

Denken, voelen en doen zijn alledrie belangrijk en houden elkaar in evenwicht.

Zijn

Als laatste element wil ik Zijn toevoegen. Als Voelen gaat over het hart van het bedrijf, dan is Zijn de ziel van het bedrijf. De missie, het interne kompas, de reden waarom.

Terwijl Denken en Doen redelijk concrete begrippen zijn, wordt Voelen in onze cultuur soms wat in een hoekje geduwd. Het Zijn is nog veel abstracter en moeijlijker te vatten. Zijn heeft te maken met je eigen interne richting. In de oudheid zou men zeggen: "Het pad dat de goden voor je hebben voorbestemd." In onze tijd en cultuur zijn de goden al lang op pensioen, dus moeten we zelf uitzoeken wie we Zijn, zonder hulp van de goden. Toch is het belangrijk om hiervoor voldoende aandacht en tijd te maken. Anders dwalen we af van wie we echt Zijn, en belanden we op een pad dat niet ons eigen authentieke pad is.

In het boek "King, Warrior, Magician, Lover: Rediscovering the Archetypes of the Mature Masculine" beschrijft Robert Moore een soortgelijke balans van vier elementen. Hij noemt het archetypes. De Krijger doet, Magiër denkt, de Minnaar voelt en de Koning IS.

Leestips

  • Living an Examined Life; James Hollis
  • King, Warrior, Magician, Lover: Rediscovering the Archetypes of the Mature Masculine; Robert Moore