Coach

Een coach voor op je weg

Misschien heb je beslist dat je op een bepaald domein verandering of vooruitgang wilt. Je wilt stappen nemen op je weg, en misschien heb je beslist om dat samen met een coach te doen. Dan komt de belangrijke vraag: hoe kies ik een coach?

Moet die persoon oud of jong zijn, man of vrouw, een vriend of een professional, welke competenties moet die hebben?

Ik heb al een heleboel raadgevers, rolmodellen, mentors en coaches gehad. Sommigen waren fantastisch, en sommigen waren tijdverspilling. Hier zijn een paar van mijn bedenkingen.

Ervaren vs. Competent

Er is het type coach dat zelf ervaring heeft in het domein van jouw groeivraag. Als die persoon echter geen coachende technieken onder de knie heeft, heb je het risico dat elk gesprek vervalt in een advies-sessie: "Voor mij heeft dat vroeger zo-en-zo gewerkt dus jij moet dat vandaag ook maar op die manier oplossen!"

Bijvoorbeeld: de ervaren ondernemer die een smak geld verdiend heeft met zijn vorig bedrijf, en die nu zijn tijd besteedt aan het helpen van jonge ondernemers. Ik heb zelf mijn portie van dit soort "ervaringsdeskundigen" mogen ontmoeten. Hoewel zij van goede wil zijn, was ik meestal snel uitgepraat. Na een paar gesprekken heb je alle verhalen, meningen, tips&tricks al gehoord. Slechts een klein aantal van hen heeft de vaardigheid om écht te helpen. Om jou als ondernemer uit te dagen om zèlf met nieuwe oplossingen te komen. Om in de opeenvolgende sessies de persoonlijke groei van de ondernemer en de groei van het bedrijf blijvend te stimuleren en uit dagen.

Een ander type ervaringsdeskundige is de coach die zelf uit een burnout (of depressie, of...) komt. Ok dat is op zich helemaal geen kwalificatie. Een vrouw die een kind op de wereld gezet heeft, is immers ook geen gynaecoloog. Er zijn veel meer moeders dan gynaecologen in de wereld, net zoals er veel meer burnouts zijn dan competente coaches. Ook hier is er een belangrijk risico dat deze coaches hun eigen verhaal en hun eigen oplossingen als universeel zouden beschouwen voor elk soort transformatie waar hun cliënt op dat moment doorgaat.

Ervaring delen is slechts een klein onderdeel van coaching. Het belangrijkste deel is dat jij zelf (met de hulp van de coach) tot nieuwe inzichten komt die van toepassing zijn op jouw situatie. En die inzichten kan een adviseur of een coach van zijn eigen verleden niet aanreiken.

Toch is domein-ervaring een pluspunt, ofwel doordat de coach in soortgelijke situaties heeft gestaan, ofwel omdat hij al gewerkt heeft met cliënten in een soortgelijke situatie. Als je met spanningen en wrijvingen zit in je Raad van Bestuur, is het fijn dat je niet zelf aan je coach het concept van een bestuursorgaan niet meer moet uitleggen. Ik ben ooit gecoached door iemand die geïntimedeerd was toen ik het over aandeelhouders en bestuurders had. Dat kan niet werken. Ik verwacht niet van mijn coach dat hij (of zij) op voorhand alles weet wat ik weet. Ik verwacht wel dat mijn coach moeite doet om mijn verhaal te "volgen"; niet in het diepste detail, maar wel voldoende om het gesprek te kunnen voeren en impact te hebben.

Stevig

Ik verwacht van mijn coach dat hij stevig in zijn schoenen staat. Ik geef drie voorbeelden.

Soms ontwijk ik moeilijke vragen. Ik doe dat niet bewust. Er is gewoon een mechanisme in mezelf dat lastige dingen ontwijkt. Mensen vertellen me vaak dat ik "verbaal sterk ben". Lastige vragen ontwijken, en verbaal weerstand bieden kunnen nuttig zijn, bijvoorbeeld in onderhandelingen. Toch werkt dat tegen me wanneer ik gecoacht word. Ik verwacht dan ook van mijn coach dat hij met terugfluit, dat hij met niet toelaat om van onderwerp te veranderen.

Soms praat ik over complexe situaties. Ik had het eerder over een coach die geïntimeerd was door wat ze "moeilijke woorden" noemde. Ik verwacht niet dat een coach alles weet, of de terminologie kent die ik misschien ga gebruiken. Ik verwacht wel dat een coach interesse toont, en moeite doet om de grote lijnen van mijn verhaal te vatten. Ik verwacht dat een coach intellectueel mee kan met mij.

Connectie

Een laatste, en toch erg belangrijk aspect is dat ik een connectie wil voelen met mijn coach. Er moet een klik zijn, er moet vertrouwen zijn. Als ik de ogen van een coach kijk, wil ik de echte persoon zien en geen masker. Een top-coach die zijn vak helemaal kent en die andere klanten super goed heeft kunnen helpen is misschien niet de goede persoon voor mij, als er geen klik is van mens tot mens.

Waar vind ik die?

Ik verlang van mijn coaches dat competent zijn als coach, dat ze kunnen meepraten over het domein van mijn groeivraag, dat ze stevig in hun schoenen staan en dat er een klik tussen ons is.

Ik leg mijn lat tamelijk hoog, en ik zou iedereen aanbevelen om je eigen lat ook hoog genoeg te leggen. Er zijn enorm veel coaches die hun diensten aanbieden. Helaas kan je op een website moeilijk zien hoe competent ze zijn en hoe goed hun persoonlijkheid bij de jouwe aansluit. Misschien heb jij nog andere criteria om een coach te vinden. Misschien vind jij sommige van mijn criteria minder belangrijk. Een coach zoeken is iets erg individueels, en tegelijk erg belangrijk. Een vriendin vertelde me onlangs dat ze haar coach maar middelmatig vond, maar dat ze toch dezelfde coach blijft omdat ze ertegenop ziet om een nieuwe te zoeken. En intussen blijft ze tijd en geld steken in iemand die haar eigenlijk niet zo goed helpt.

Soms helpt het als je een aanbeveling krijgt van iemand die je vertrouwt. Soms moet je gewoon kennismaken met een coach om te zien of er een klik is.